▪
przychody ze sprzedaży licencji i/lub usług własnych,
▪
przychody ze sprzedaży licencji i/lub usług obcych, oraz
▪
przychody
ze
sprzedaży
sprzętu
.
a)
Sprzedaż licencji i usług własnych
W
ramach
kategorii
"Licencje
i/lub
usługi
własne"
prezentowane
są
przychody
z
tytułu
umów
z klientami,
których
przedmiotem
jest
dostarczanie oprogramowania własnego i/lub świadczenie usług z nim związanych.
▪
Kompleksowe
projekty
IT
W
przypadku
tych
przychodów
znaczącą
część
stanowią
przychody
z
kompleksowych
projektów
IT,
w
których
Grupa
zobowiązuje
się
do
dostarczenia
klientowi
funkcjonalnego
systemu
IT.
Dla
klienta
wartość
ma
bowiem
dopiero
dostarczony
system,
czyli
finalny
produkt,
na który
złożyły
się
dostarczone
licencje
własne
i
związane
z
nimi
istotne
usługi
(np.
modyfikacyjne
czy
wdrożeniowe).
Praktycznie
zawsze
w
przypadku
takich
umów
Grupa
jest
zobowiązana
do
dostarczenia
do
klienta
kompleksowych
dóbr
lub
usług,
na
które
składają
się dostawy:
licencji
własnych
i/lub
własnych
usług
modyfikacyjnych
i/lub
własnych
usług
wdrożeniowych.
Oznacza
to,
że
z
tzw.
kompleksowych
kontraktów
IT
wynika
najczęściej
odrębne
zobowiązanie
do
wykonania
świadczenia
polegającego
na
dostarczeniu
klientowi
funkcjonalnego
systemu
IT.
W
przypadku
zobowiązania
do
wykonania
świadczenia
polegającego
na
dostarczeniu
funkcjonalnego
systemu
IT
szczególnej
analizie
poddawane
jest
przyrzeczenie
udzielenia
licencji
z
każdej
umowy.
Grupa
dokonuje
analizy
pod
kątem
odrębności
licencji
od
innych
dóbr
lub
usług
przyrzeczonych
w
umowie.
Co
do
zasady
Grupa
stwierdza,
że
samo
zobowiązanie
do
sprzedaży
licencji
w
ramach
takiego
zobowiązania
do
wykonania
świadczenia
nie
spełnia
warunków
odrębności
-
przekazanie
licencji
jest
jedynie
częścią
większego
zobowiązania
do
wykonania
świadczenia
a
sprzedawane
wraz
z
licencją
usługi
mają
na
tyle
istotną
wartość,
iż nie można stwierdzić, że sama licencja jest zobowiązaniem dominującym.
Przychody
z
tytułu
zobowiązania
do
dostarczenia
funkcjonalnego
systemu
IT
są
w
Grupie
rozpoznawane
w
okresie,
w
którym
budowany
jest
taki
system.
Zgodnie
bowiem
z
MSSF
15
przychód
może
być
rozpoznawany
w
okresie
przekazywania
kontroli
nad
świadczonymi
dobrami/usługami,
o
ile
w
wyniku
działań
jednostki
nie
powstają
składniki
o
alternatywnym
zastosowaniu
i
jednocześnie
przez
cały
okres
trwania
umowy
jednostce
przysługuje
egzekwowalne
prawo
do
uzyskania
wynagrodzenia
za
dostarczone
świadczenia.
W
ocenie
Zarządu
w
przypadku
dostarczania
kompleksowych
projektów
IT
nie
można
mówić
o
alternatywnym
ich
zastosowaniu
z
punktu
widzenia
dostawcy,
ponieważ
systemy
te
wraz
z
towarzyszącymi
im
usługami
wdrożeniowymi
są
„szyte
na
miarę”.
Jednocześnie
przeprowadzona
dotychczas
analiza
wykazała,
że
właściwie
we
wszystkich
przypadkach
dla
umów
zawieranych
przez
Grupę
spełnione
jest
kryterium
przysługiwania
egzekwowalnego
prawa
do
zapłaty
za
wykonane
świadczenie
przez
cały
okres
trwania
umowy.
Oznacza
to,
że
przychody
z
kompleksowych
systemów
IT,
w
których
sprzedawane
są
licencje
własne
i
usługi
własne
rozpoznawane
są
zgodnie
ze
stopniem
zaawansowania
(metodą
bazującą
na
nakładach,
opartą
o
procent
zaawansowania
kosztowego)
w
okresie,
kiedy
klient
nabywa
kontrolę
nad
sprzedawanym
dobrem/usługą.
Szczególnym
przypadkiem
są
stosunkowo
nieduże
projekty
IT,
które
zazwyczaj
zamykają
się
w
ciągu
jednego
roku
lub
z
których
przychód
nie
stanowi
istotnej
wartości
w
ocenie
Zarządu
Grupy
-
wówczas
przychód
z
takich
projektów
rozpoznawany
jest
w
kwocie,
którą
Grupa
ma
prawo
zafakturować.
Podstawową
metodą
rozpoznania
przychodów
dla
tych
projektów
jest
stopień
zaawansowania
kosztów
na
danym
projekcie.
W
przypadku
tych
projektów,
dla
których
jest
to
z
operacyjnych
względów
niepraktyczne
bądź
zbyt
kosztowne
w
porównaniu
do
wielkości
projektu,
Grupa
stosuje
podejście,
w którym
przychód
ujmowany
jest
po
potwierdzeniu
przez
klienta
odbioru
wykonanych
prac.
Rozpoznanie
przychodu
następuje
na
podstawie
wystawionej
na
klienta
faktury
sprzedaży,
chyba
że
na
dzień
bilansowy
taka
faktura
nie
została
wystawiona.
W
takim
przypadku
przychód
ujmowany
jest
poprzez
polecenie
księgowania.
Czas
realizacji
przedmiotowych
projektów
IT
może
się
różnić
z
uwagi
na
wiele
czynników,
zarówno
wewnętrznych
jak
i
zewnętrznych.
W
zakresie
wewnętrznych
czynników
najważniejszym
jest
dostępność
zasobów
w
szczególności
z
uwagi
na
realizowane
w
tym
czasie
duże
projekty.
Ze
strony
zewnętrznych
czynników
najistotniejszym
jest
dostępność
zasobów
po
stronie
klienta,
bez
udziału
których
czy
to
w
fazie
definicji
zakresu
i
wymagań
czy
testów
zbudowanego
rozwiązania,
nie
da
się
przeprowadzić
projektów.
Mając powyższe na uwadze, można przyjąć, że zazwyczaj czas realizacji małych projektów zamyka się pomiędzy 1 a 3 miesiącami.
▪
Sprzedaż licencji własnych bez istotnych usług towarzyszących
W
przypadku
gdy
licencje
własne
sprzedawane
są
odrębnie,
tzn.
nie
towarzyszą
tej
sprzedaży
istotne
usługi
modyfikacyjne
i/lub
wdrożeniowe
i
tym
samym
sprzedaż
licencji
własnej
jest
odrębnym
zobowiązaniem
do
wykonania
świadczenia,
Grupa
rozważa,
czy przyrzeczenie udzielenia licencji ma na celu zapewnienie klientowi:
✓
prawa do dostępu do własności intelektualnej jednostki w formie, w jakiej istnieje ona przez cały okres ważności licencji; czy
✓
prawa do korzystania z własności intelektualnej jednostki w formie, w jakiej istnieje ona w momencie udzielenia licencji.
Zdecydowana
większość
licencji
własnych
sprzedawanych
w
Grupie
oddzielnie,
i
tym
samym
stanowiących
odrębne
zobowiązanie
do wykonania
świadczenia,
ma
charakter
licencji
z
prawem
do
korzystania
z
własności
intelektualnej,
co
oznacza,
że
przychód
ze sprzedaży
takich
licencji
rozpoznawany
jest
jednorazowo
w
momencie
przekazania
kontroli
nad
licencją
klientowi.
Jest
to
równoznaczne
ze
stwierdzeniem,
że
w
przypadkach
licencji
własnych
sprzedawanych
bez
istotnych
usług
towarzyszących
niezależnie
od
okresu,
na
jaki
sprzedawana
jest
licencja,
momentem
rozpoznania
przychodu
jest
moment
przekazania
kontroli,
co
w
konsekwencji
powoduje
jednorazowe
rozpoznanie
przychodu
w
tym
właśnie
momencie.
W
Grupie
istnieją
również
jednak
przypadki
sprzedaży
licencji,
które
mają
naturę
przyznania
prawa
do
dostępu
do
własności
intelektualnej.
Licencje
takie
sprzedawane
są
co
do
zasady
na
czas
określony.
Na
bazie
MSSF
15
Grupa
rozpoznaje
przychód
w
oparciu
o
ocenę,
czy
licencja
stanowi
dla
klienta
prawo
do
dostępu,
czy
prawo
do korzystania.
▪
Usługi
utrzymania
i
gwarancje
W
ramach
kategorii
licencje
i
usługi
własne
prezentowane
są
również
przychody
z
własnych
usług
utrzymania,
w
tym
także
przychody
z gwarancji.
Usługi
stanowią
co
do
zasady
odrębne
zobowiązanie
do
wykonania
świadczenia,
w
przypadku
którego
klient
korzysta
z dostarczanych
dóbr/usług
w
miarę
jak
są
one
do
niego
dostarczane,
co
w
konsekwencji
powoduje
rozpoznanie
przychodu
po
stronie
dostawcy w okresie świadczenia usługi.